Humanities Studies and Jesuit Principles of Education - Šarkan, Martin (Horyzonty Wychowania, 2021)
CEL NAUKOWY:Celem pracy jest identyfikacja kluczowych cech koncepcji badania humanitaryzmu i ostatecznie ludzkości jako istotnego czynnika socjogennego oraz jego znaczenia dla współczesnej edukacji. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Pojęcie tradycji ludzkiej jest dyskredytowane jako anachronizm w obecnym paradygmacie edukacji zorientowanej zawodowo. Co więcej, obecne pojęcie humanistyki czy humanizmu jest niejasne definicyjnie, co jest źródłem napięć w aktualnym dyskursie o edukacji humanistycznej. Praca koncentruje się na rozpoznaniu rdzenia ideowego tradycji humanistycznej poprzez analizę starożytnej i renesansowej koncepcji studium humanitaryzmu, która dominowała w paradygmacie edukacyjnym w okresie humanizmu renesansowego oraz w rozwoju oświaty jezuickiej. PROCES WYWODU: Studium wskazuje na niespójności interpretacyjne w koncepcji współczesnego humanizmu. Próbując wyjaśnić niejasności w dyskursie humanistycznym, w pierwszej kolejności skupi się na genezie renesansowego humanizmu z jego przestarzałą koncepcją nauki o humanitaryzmie, a następnie przedstawi analizę koncepcji pierwotnego, starożytnego rozumienia nauki o humanitaryzmie w inspirującym tekście renesansowego ruchu humanistycznego Pro Archia Poeta Oratio Cycerona. Na zakończenie opracowania pokazuje związek między badaniem humanitaryzmu a renesansowym systemem edukacyjnym Societas Jesu, a także współczesne perspektywy tej tradycji. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W badaniu zidentyfikowano starożytną i renesansową koncepcję badania humanitatis jako kluczowego czynnika socjogennego niezbędnego do morfogenezy tożsamości kulturowej. Ludzkość jako dynamiczna stała antropologiczna niezbędna do życia polis powinna być centralnym punktem wszelkich form aktualnych paradygmatów edukacyjnych. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Studia humanistyczne jako całożyciowy proces kultywowania w duchu jezuickiej zasady cura personalis są ważnym warunkiem aktualizacji człowieczeństwa, które charakteryzuje się realizacją moralnego wymiaru jednostki zintegrowanej z procesami społecznymi i kulturowymi społeczeństwa. Studium wskazuje na znaczenie epidyktyczności badania humanitaryzmu w jego funkcji artykułowania tożsamości kulturowej polis.