Kondycja moralna społeczeństwa polskiego - Marczewski, Marek (Horyzonty Wychowania, 2017)
Zmiany dokonujące się – ujmując sprawę najogólniej – w międzyludzkimwspółżyciu niepokoją tych, którzy bacznie obserwująrzeczywistość i wsłuchują się w opinie socjologów. Przekonanie,także przyjmowane przez niektórych moralistów katolickich (zob.VS 36), że wszystkie poglądy i systemy wartości zależą od specyficznychokoliczności historycznych i społecznych, nosi znamionaźle rozumianej autonomii. „Autonomia rozumu – czytamyw encyklice Veritatis splendor – nie może oznaczać tworzeniaprzez sam rozum wartości i norm moralnych. Gdyby ta autonomiaprowadziła do negacji uczestnictwa rozumu praktycznegow mądrości Stwórcy i Boskiego Prawodawcy, albo gdyby miaławskazywać na wolność tworzenia norm moralnych, zależnie jedynieod okoliczności historycznych lub od potrzeb ludzkichspołeczeństw i kultur, to taka rzekoma autonomia sprzeciwiałabysię prawdzie o człowieku, której naucza Kościół ” (VS 40). Jużz tego kontekstu wypowiedzi łatwo przekonać się, że „sposób,w jaki pojmuje się relację między wolnością a prawem, jest ściślezwiązany z koncepcją sumienia” (VS 54).